Jeżeli odszkodowanie z OC sprawcy nie pokrywa szkody w samochodzie, możesz zakwestionować wycenę i żądać dopłaty. Najpierw trzeba ustalić, które pozycje są błędne oraz czy pojazd został już naprawiony, sprzedany czy nadal czeka na naprawę. Te okoliczności mogą wpływać na sposób wyliczenia roszczenia. Sama różnica między oczekiwaną kwotą a przelewem nie wystarcza do przygotowania skutecznego żądania.
Od czego zależy należne odszkodowanie?
Podstawowe znaczenie mają art. 361 i 363 k.c.: odszkodowanie powinno odpowiadać szkodzie pozostającej w normalnym związku ze zdarzeniem. Przy OC nie należy automatycznie stosować ograniczeń przewidzianych w dobrowolnym autocasco. To odmienne podstawy wypłaty.
Jeżeli samochód został naprawiony albo sprzedany, nie pomijaj tego w zgłoszeniu. Orzecznictwo dotyczące sposobu wyceny nie jest jednolite. Uchwała siedmiu sędziów SN z 11 września 2024 r., III CZP 65/23, zakwestionowała stosowanie hipotetycznych kosztów, gdy naprawa stała się niemożliwa, m.in. po sprzedaży lub naprawieniu pojazdu. Natomiast uchwała trzech sędziów SN z 24 września 2025 r., III CZP 32/24, dopuściła metodę kosztorysową także po naprawie. Dlatego trzeba przygotować argumentację dla konkretnej sytuacji, zachowując zarówno kosztorys, jak i dowody rzeczywistych wydatków.
Co sprawdzić w kosztorysie?
Porównaj kosztorys z dokumentacją oględzin i zakresem uszkodzeń. Zwróć uwagę zwłaszcza na:
- pominięte elementy i czynności technologiczne;
- kwalifikację części do naprawy albo wymiany;
- rodzaj części i ich przyjęte ceny;
- liczbę roboczogodzin oraz stawkę pracy warsztatu;
- koszty materiałów lakierniczych, diagnostyki i kalibracji;
- podatek VAT, zależnie od możliwości jego odliczenia.
Nie ma uniwersalnej zasady, że zawsze należą się dowolnie wybrane części oryginalne albo że ubezpieczyciel zawsze może zastosować najtańszy zamiennik. Trzeba ocenić, jakie części przywrócą stan sprzed szkody, uwzględniając wyposażenie, wcześniejsze naprawy i wymagania techniczne. W reklamacji wskaż konkretne pozycje i dowody, zamiast ograniczać się do stwierdzenia, że wycena jest za niska.
Czy ubezpieczyciel może uwzględnić rabaty?
Nie można uznać każdego rabatu za bezprawny. Uchwała SN z 8 maja 2024 r., III CZP 142/22, rozróżnia dwie sytuacje. Gdy koszty zostały poniesione lub poszkodowany zobowiązał się je ponieść, punktem odniesienia są te koszty, chyba że są oczywiście nieuzasadnione. Rabaty dostępne w sieci ubezpieczyciela nie wyznaczają wtedy odszkodowania.
Przed poniesieniem kosztów i zobowiązaniem się do nich znaczenie mają przeciętne koszty na lokalnym rynku, z uwzględnieniem rzeczywiście dostępnych ulg, chyba że sprzeciwia się temu uzasadniony interes poszkodowanego. Dlatego sprawdź konkretną ofertę: jej zakres, dostępność części, warunki naprawy i możliwość rzeczywistego skorzystania.
Uchwała III CZP 32/24 również podkreśla znaczenie uzasadnionego interesu poszkodowanego przy rabatach. Wskazuje ponadto, że po naprawie zapłaconej bez VAT odszkodowanie nie obejmuje tego podatku. Faktyczny sposób rozliczenia ma zatem znaczenie obok prawa do jego odliczenia.
Jak ocenić szkodę całkowitą?
Przy szkodzie całkowitej zweryfikuj obie wartości: samochodu przed zdarzeniem oraz pozostałości. Zaniżenie pierwszej lub zawyżenie drugiej może obniżyć wypłatę. Sprawdź wyposażenie, przebieg, wcześniejszy stan pojazdu, przyjęte korekty i realność ofert zakupu pozostałości.
Poproś o pełną wycenę i uzasadnienie, dlaczego naprawa została uznana za ekonomicznie nieuzasadnioną. Progu stosowanego w Twojej umowie AC nie należy bez sprawdzenia przenosić do rozliczenia z OC sprawcy.
Jak przygotować żądanie dopłaty?
Zgromadź decyzję, kosztorys, zdjęcia, faktury lub ofertę warsztatu oraz dokumenty sprzedaży, jeżeli samochód został sprzedany. Wyjaśnij, jak obliczasz brakującą kwotę. Przy spornych kwestiach technicznych pomocna może być niezależna ekspertyza; nie zakładaj jednak automatycznego zwrotu każdego kosztu jej sporządzenia.
Nie stosuj uproszczenia „zawsze mam trzy lata od wypadku”. Art. 819 § 3 k.c. odsyła do terminów właściwych dla odpowiedzialności za szkodę, a art. 442¹ k.c. przewiduje różne sytuacje. Zgłoszenie roszczenia lub zdarzenia ubezpieczycielowi wpływa na przedawnienie według art. 819 § 4 k.c. Zachowaj potwierdzenia zgłoszenia i otrzymania decyzji.
Pomoc w sporze o wysokość wypłaty
W ramach sporów z ubezpieczycielami analizuję decyzję i dokumentację, przygotowuję żądanie dopłaty oraz oceniam dalsze kroki. Aby omówić sprawę, skontaktuj się telefonicznie, e-mailem lub przez formularz i przygotuj dokumenty wyceny.
Podstawy prawne i źródła
- Kodeks cywilny, art. 361–363, 442¹, 819 i 822
- Uchwała SN z 8 maja 2024 r., III CZP 142/22 – oficjalnie opublikowana treść rozstrzygnięcia
- Uchwała SN z 11 września 2024 r., III CZP 65/23 – oficjalnie opublikowana treść rozstrzygnięcia
- Uchwała SN z 24 września 2025 r., III CZP 32/24 – oficjalnie opublikowana treść rozstrzygnięcia
Autor: Marcin Kamiński, radca prawny.