Jak odzyskać pieniądze z polisolokaty lub ubezpieczenia z UFK?

Odzyskanie pieniędzy z produktu nazywanego polisolokatą wymaga najpierw ustalenia, jaka umowa została zawarta i skąd wynika strata. Inaczej ocenia się potrąconą opłatę przy rozwiązaniu umowy, inaczej spadek wartości inwestycji, a jeszcze inaczej wadliwą sprzedaż produktu. Sama niekorzystna wycena rachunku nie przesądza o roszczeniu o zwrot wszystkich wpłat.

Polisolokata a ubezpieczenie z UFK

Określenie „polisolokata” jest używane potocznie wobec różnych produktów. Nie należy automatycznie utożsamiać każdej tak nazwanej umowy z ubezpieczeniem na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, czyli UFK. O prawach klienta decydują dokumenty, a nie sama nazwa marketingowa.

W produkcie z UFK środki są powiązane z inwestowaniem, więc wartość rachunku może się zmieniać. Trzeba sprawdzić zakres ochrony ubezpieczeniowej, sposób wyceny jednostek, ryzyko, opłaty i zasady wypłaty. Nie można zakładać ochrony kapitału takiej jak przy zwykłej lokacie bankowej. Znaczenie ma również to, czy klient zawarł umowę indywidualnie, czy przystąpił do ubezpieczenia grupowego.

Jakich pieniędzy można dochodzić?

Punktem wyjścia jest precyzyjne określenie żądania. Może chodzić o zwrot kwoty potrąconej przy wykupie, rozliczenie innych opłat, odszkodowanie albo rozliczenia wynikające z nieważności umowy. Te podstawy wymagają różnych ustaleń i nie powinny być stosowane zamiennie bez analizy.

Postanowienie o opłacie może podlegać kontroli na podstawie art. 385¹ Kodeksu cywilnego. Znaczenie mają brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta. Ustawa przewiduje wyjątek dotyczący jednoznacznie sformułowanych głównych świadczeń. Nie każda opłata jest więc automatycznie niedozwolona.

Jeżeli niedozwolone postanowienie nie wiąże konsumenta, nie oznacza to samo przez się nieważności całej umowy. Ewentualny zwrot nienależnego świadczenia wymaga oceny m.in. art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego. Roszczenie o pełny zwrot składek wymaga odrębnego uzasadnienia.

Jakie dokumenty zebrać przed reklamacją?

Przygotuj kompletny zestaw dokumentów, nie tylko potwierdzenie ostatniej wypłaty. Szczególnie przydatne są:

  • polisa, wniosek lub deklaracja przystąpienia oraz aneksy;
  • ogólne warunki ubezpieczenia, regulamin UFK i tabela opłat właściwe dla zawarcia umowy;
  • historia wpłat, wypłat i pobranych opłat;
  • rozliczenie wykupu oraz korespondencja z ubezpieczycielem;
  • materiały sprzedażowe i wiadomości pokazujące, jak przedstawiano produkt oraz jego ryzyko.

Zapisz także, kto oferował produkt, kiedy otrzymałeś dokumenty i jakie informacje miały znaczenie dla decyzji. Jeżeli czegoś brakuje, wystąp do właściwej instytucji o kopie. Sprawdź, czy adresatem roszczenia powinien być ubezpieczyciel, pośrednik czy inny podmiot; udział banku w sprzedaży nie przesądza, że to bank ma zwrócić pieniądze.

Reklamacja, Rzecznik Finansowy i UOKiK

W reklamacji wskaż numer umowy, kwestionowane rozliczenie, żądaną kwotę i argumenty. Poproś o wyjaśnienie sposobu obliczenia wypłaty oraz podstawy potrąceń. Zachowaj dowód złożenia i odpowiedź. Nie musisz czekać na decyzję UOKiK, aby złożyć reklamację.

Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego można rozważyć interwencję Rzecznika Finansowego. Rzecznik analizuje argumenty, ale w tym trybie nie wydaje wiążącego nakazu zapłaty. Możliwe jest również postępowanie polubowne.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zajmuje się ochroną interesu publicznego, w tym zbiorowych interesów konsumentów. Zawiadomienie może dostarczyć mu informacji o praktyce przedsiębiorcy, lecz UOKiK nie rozstrzyga za klienta indywidualnego sporu o zwrot określonej kwoty. Decyzja dotycząca konkretnego produktu może mieć znaczenie pomocnicze, które trzeba ocenić w danej sprawie.

Kiedy rozważyć pozew i jak mogę pomóc?

Przed pozwem należy porównać podstawy roszczenia, dostępne dowody, koszty i ryzyko. Osobno trzeba ustalić przedawnienie, uwzględniając rodzaj żądania i okoliczności umowy. Nie zakładaj, że każde pismo je przerywa: sam wniosek o interwencję Rzecznika Finansowego nie ma takiego skutku.

W ramach pomocy w sporach z ubezpieczycielami analizuję dokumenty i możliwe żądania oraz pomagam przygotować reklamację lub dalsze działania. Sprawę możesz opisać telefonicznie, e-mailowo albo przez formularz kontaktowy.

Podstawy prawne i źródła

Autor: Marcin Kamiński, radca prawny.